De ‘Kortsluiting’, dat was het interne krantje dat bij ons thuis op de mat viel toen Hans nog als elektrotechnicus werkte. Jorien vond het vooral een briljante woordspeling. Inmiddels zijn we samen vooral hobbyklussers, en leggen we graag alles vast: als naslagwerk voor later, maar ook om het te delen met anderen die net als wij willen leren, proberen en bouwen. In deze blog vertellen we in 5 stappen over een camper stroomkringschema, met dit keer de nadruk op het 230V-systeem. Want hoe leg je dat nu eigenlijk goed aan, en hoe zorg je ervoor dat het veilig én overzichtelijk blijft?

Stap 1: Teken een stroomkringschema
Voordat je ook maar één draad legt, is het verstandig om eerst een stroomkringschema uit te tekenen. Dit helpt je om overzicht te krijgen en fouten te voorkomen.
Hans deed het deze keer, heel eerlijk, gewoon uit z’n hoofd. Maar voor wie geen natuurlijke spanningzoeker is of elektrotechnische roots heeft, is het toch echt aan te raden om het even op papier te zetten.
Teken het schema van bovenaf gezien, alsof je op de camper neerkijkt. Daarin teken je waar de accu’s komen, de omvormer, walstroomaansluiting en andere componenten. Zo weet je precies wat waar zit.
Stap 2: Leg de componenten op hun plek
Vervolgens leggen we de belangrijkste onderdelen alvast neer op de werkbank. Zo zie je of alles past en of je de draden logisch kunt leggen. Denk aan:
- Accu’s (in de camper meestal onder een bank of bed)
- Omvormer
- Aardlekautomaat
- Walstroomaansluiting
- Omschakelrelais
Stap 3: Sluit de 230V goed aan
Om de installatie veilig en overzichtelijk te houden, bevestigen we alle componenten op een verzinkte staalplaat. Deze dient als stevige basis en helpt bij het afvoeren van warmte van bijvoorbeeld de omvormer.
Bij alles wat op 12V draait, zoals verlichting of een waterpomp, sluit je de plus (rood) en min (zwart) aan via een zekering. (Je kunt deze kabels ook via het chassis laten lopen in plaats van losse draden trekken.) De kring moet altijd netjes gesloten zijn, dus plus én min moeten correct teruglopen naar de accu. Bij elk verbruikspunt in de plusleiding komt een zekering voor de veiligheid.
Let bij het plaatsen van de 230V-installatie goed op de aardlekautomaat. Dit onderdeel bestaat uit twee delen:
- De aardlekschakelaar: deze schakelt uit als er lekstroom ontstaat, bijvoorbeeld als stroom via de aarding weglekt en dus niet meer terugkeert. Dat is een belangrijke veiligheidsvoorziening.
- De installatieautomaat: die zorgt ervoor dat de stroomtoevoer automatisch stopt bij overbelasting of kortsluiting.
Door de aardlekautomaat goed te positioneren en aan te sluiten, bescherm je zowel jezelf als de installatie tegen elektrische risico’s.

Stap 4: Koppel walstroom en omvormer via een omschakelrelais
In de camper gebruiken we zowel 12V als 230V. De 12V komt rechtstreeks van de huishoudaccu. Voor 230V zijn er twee bronnen: walstroom (via een campingpaal) en een omvormer (die van 12V, 230V maakt).
Om deze twee bronnen veilig met elkaar te laten samenwerken gebruiken we een omschakelrelais. Dat is een wit kastje met twee ingangen en één uitgang. Eén ingang is de prioriteitsingang: dat is de walstroom. Staat daar spanning op, dan schakelt het relais automatisch over op walstroom. Is er geen walstroom, dan schakelt hij naar de omvormer. Zo voorkom je dat je de accu leegtrekt terwijl je op de camping staat. Ideaal dus!

Stap 5: Gebruik handige tools voor het aansluiten van je elektra
Tijdens het installeren van de elektra gebruiken we een aantal tangen die misschien minder bekend zijn, maar echt handig (en soms noodzakelijk) zijn voor een veilige en nette afwerking:
- Automatische striptang – Hiermee strip je een draad met één simpele beweging. Dat werkt sneller én zorgt voor een gelijkmatige strip zonder beschadiging.
- Aardehulstang – Gebruik je om aardehulzen om soepel draad te krimpen. Je mag soepel draad namelijk niet zomaar in een schroefverbinding (zoals een kroonsteen) zetten, dus deze tang zorgt voor een veilige verbinding.
- ANP-tang – Deze is geschikt voor het bevestigen van kabelschoenen op draden tot en met 6 mm².
- Kabelperstang – Voor dikkere kabels (>6 mm²) gebruik je deze krachtpatser om kabelschoenen stevig aan te knijpen.
- Föhn (of hetelucht pistool) – Die gebruik je om krimpkous netjes te laten krimpen over je kabelschoen. Dit zorgt voor extra isolatie en dat je geen contact maakt én het oogt netjes.
Samengevat
- Teken eerst een schema van je elektra
- Leg de componenten neer op hun plek
- Monteer alles op een zinken plaat voor veiligheid en koeling
- Sluit plus en min aan met zekeringen
- Gebruik een omschakelrelais voor veilige 230V
Met een beetje voorbereiding én een duidelijke opzet maak je je camper klaar voor elk avontuur, mét stroom op de juiste plek. Heb je vragen? Laat het weten in de reacties!


